Αίθουσα τέχνης βιβλιοπωλείου "Υπόγειο" : 1990-1994

Τον Νοέμβριο του 1990 ξεκίνησαν εκδηλώσεις Τέχνης στο, νεοσύστατο, βιβλιοπωλείο της Σταυρούπολης Υπόγειο. 

Ο Γιάννης Αλεξιάδης ήταν από τους πρώτους που ίδρυσαν στη Μεταπολίτευση τον Πανσπουδαστικό Σύλλογο Σταυρούπολης και υπήρξε συνεργάτης και αντιδήμαρχος του, επί δωδεκαετία (1979-1990), δημάρχου Σταυρούπολης Χρήστου Τσακίρη.

Ένα μήνα πριν είχε συμβεί, κάτι σαν κοσμογονία στις Δημοτικές Εκλογές στη Δυτική Πλευρά της Θεσσαλονίκης. Σάρωσαν οι αντάρτες του ΠΑΣΟΚ. Η γενιά της Μεταπολίτευσης έρχεται σε επαφή με την Τοπική Εξουσία!

Η δεκαετία του 1990 ήταν, γενικά για τη Θεσσαλονίκη, μία παραγωγική δεκαετία. Και στη Σταυρούπολη, σε αναμονή της ανάληψης καθηκόντων από τη νέα δημοτική αρχή του Σπύρου Μπαρούτα από πρώτης πρώτου του 1991 κάτι άρχισε να κινείται στον τομέα της Τέχνης και μάλιστα από την ιδιωτική πρωτοβουλία. Η αρχή έγινε με τη λογοτεχνία και μετά μπήκαν δυναμικά στο παιχνίδι τα εικαστικά. Πέντε ημερολογιακές χρονιές, τέσσερις περίοδοι λειτουργίας. Ένας ολόκληρος τοίχος με ράφια για βιβλία, μετατρεπόταν σε λευκή ξύλινη επιφάνεια για να αναρτώνται τα έργα των εκθέσεων. Ο σχεδιασμός αυτός, όπως εξάλλου και του υπόλοιπου μαγαζιού, ήταν του αρχιτέκτονα Γιώργου Αθανασόπουλου.

Το εγχείρημα το μνημονεύει ο Ντίνος Χριστιανόπουλος σε μία συνέντευξή του στο περιοδικό του Δήμου Σταυρούπολης Δημότης, αρ. 8, Δεκέμβριος 1994· τότε που οι εκδηλώσεις στο Υπόγειο τελείωναν, όπως είχε τελειώσει και τη λειτουργία της η Μικρή Πινακοθήκη Διαγώνιος ήδη από την αρχή του χρόνου. Τη συνέντευξη αυτή ο Ντίνος την συμπεριέλαβε στο βιβλίο του Θεσσαλονίκην ού μ' εθέσπισεν..., με αυτοβιογραφικά του κείμενα, (εκδόσεις Ιανός, Θεσσαλονίκη, 1999), μόνο που τη διόρθωσε σε κάποια σημεία της. Γράφει λοιπόν στη σελ. 164 το παρακάτω απόσπασμα και στη σελ. 165 βάζει μια ξυλογραφία του Νίκου Β. Νικολαΐδη.

"Ο Λαζαρίδης όχι μόνο ενστερνίστηκε τις διάφορες συμβουλές μου περί τα λογοτεχνικά, αλλά κατάλαβε και την ανάγκη να δράσει πολιτιστικά.
Άνοιξε λοιπόν ένα βιβλιοπωλείο, μαζί με τον Γιάννη Αλεξιάδη, με σκοπό να έχει και καλλιτεχνικές δραστηριότητες. Εγώ τον βοήθησα και σ' αυτό, και έτσι μου δόθηκε η ευκαιρία να γνωρίσω τη Σταυρούπολη, μια νέα Σταυρούπολη πλεόν, που δεν διέφερε σε τίποτα από οποιαδήποτε άλλη συνοικία ή άλλο δήμο. Ίδιοι δρόμοι, ίδια σπίτια, ίδιες φάτσες, τα ίδια ενδιαφέροντα, εδώ φαρμακείο, εκεί πολιτιστικό κέντρο, εκεί οι ροκάδες, εκεί τα ψωροφεστιβάλ. Οι κάτοικοι της Σταυρούπολης βιάστηκαν να γίνουν αστοί, μα θα χρειαστούν για να ισορροπήσουν τουλάχιστον μια γενιά ακόμη".

Στο τεύχος αυτό της Διαγωνίου είναι η πρώτη δημοσίευση του ποιήματος Το αιώνιο παράπονο.

Αφήγησή μου του ποιήματος για τις ανάγκες ενός αφιερώματος περιοδικού στον Ντίνο Χριστιανόπουλο:

Στο περιοδικό Καρυοθραύστις, αρ. 21, υπάρχει αφιέρωμα στον Ντίνο Χριστιανόπουλο και η δική μου συμμετοχή είναι η ανάγνωση κάποιων ποιημάτων του, μεταξύ των οποίων και Το αιώνιο παράπονο. 

Μπορεί κανείς να ακούσει, και τη δική μου αλλά και τις άλλες τέσσερις αναγνώσεις, σκανάροντας έναν QR Code που υπάρχει στο περιοδικό. Η πιο πάνω, ανάγνωση είναι από το φωνητικό αρχείο που είχα στείλει στο περιοδικό.

Πρώτη περίοδος: Νοέμβριος 1990 - Μάρτιος 1991

 Ο Γιώργος Χρονάς στη Σταυρούπολη

Η εκδήλωση ήταν πολύ όμορφη. Σημειολογικό τεκμήριο της επιτυχίας είναι η δημοσίευση από τον Γιώργο Χρονά στο επόμενο τεύχος της Οδού Πανός του λογότυπου του βιβλιοπωλείου!

Χαρακτικά του Νίκου Νικολαΐδη

Τα εικαστικά ξεκίνησαν με την χαρακτική του Νίκου Νικολαΐδη. Τον στρατηγό, όπως και τους περισσότερους καλλιτέχνες στους οποίους απευθύνθηκα για συνεργασία στον νέο αυτό χώρο, τον ήξερα από την Μικρή Πινακοθήκη Διαγώνιος του Ντίνου Χριστιανόπουλου. Ο Χριστιανόπουλος μίλησε στα εγκαίνια για το έργο του συνεργάτη του.

Αριστερά: Νίκος Νικολαΐδης. Δεξιά: Ντίνος Χριστιανόπουλος.

Στο βάθος ο Γιάννης Αλεξιάδης.

Το πρώτο έργο, πάνω αριστερά, είναι το εμπνευσμένο από το ποίημα του Ντίνου Χριστιανόπουλου Το αιωνιο παράπονο και το είδαμε πιο πάνω. 

Καλλιτέχνες της Διαγωνίου

Το βαρύ πυροβολικό των ζωγράφων που συναντούσα στη Μικρή Πινακοθήκη Διαγώνιος, με τη βοήθεια του Ντίνου Χριστιανόπουλου, ήρθε και στη Σταυρούπολη. Από αυτήν την έκθεση -και από τις επόμενες- αγοράστηκαν έργα από φίλους και φίλες της Σταυρούπολης, κάτι το εξαιρετικά σημαντικό!

Στο κέντρο ο ομιλητής της βραδιάς Περικής Σφυρίδης, δεξιά του ο Ντίνος Παπασπύρου και ο κύριος στα αριστερά της φωτογραφίας ο Γιάννης Μενεσίδης. Στα αριστερά του Σφυρίδη ο πατέρας του Γιάννη Αλεξιάδη, Νίκος. Στο βάθος δεξιά ο αρχιτέκτονας Γιώργος Αθανασόπουλος.

Ο υποφαινόμενος παρουσιάζει τον κεντρικό ομιλητή Περικλή Σφυρίδη. Στα δεξιά ο Τάσος Αναστασιάδης, αντιδήμαρχος του Σπύρου Μπαρούτα και γνωστός στους ιδιοκτήτες του βιβλιοπωλείου ήδη από τα χρόνια του Πανσπουδαστικού Συλλόγου Σταυρούπολης του οποίου ήταν συνιδρυτής. 

Στο βάθος αριστερά διακρίνεται ο Ντίνος Χριστιανόπουλος και δίπλα του ο Κώστας Γούναρης. Μπροστά και δεξιά ο Γιάννης Μενεσίδης και πίσω από τα ράφια ο Ντίνος Παπασπύρου.

Πίσω από τον Γιάννη Μενεσίδη κάθεται ο Πάνος Παπανάκος.

Αριστερά ο Πάνος Παπανάκος, στο κέντρο η Ναταλία Θωμαΐδη και αριστερά της ο Φώνης Ζογλοπίτης. Στην άκρη δεξιά ο Γώγος Αναστασιάδης που κρύβει τον Ντίνο Χριστιανόπουλο.

Από αριστερά: Γιάννης Μενεσίδης, Ναταλία Θωμαΐδη, Φώνης Ζογλοπίτης, Ντίνος Χριστιανόπουλος, Πάνος Παπανάκος.

Το μπροστά τόξο σχηματίζεται από της Ναταλία Θωμαΐδη, τον Φώνη Ζογλοπίτη, τον Κώστα Γούναρη και τον Ντίνο Χριστιανόπουλο. Εντός του τόξου από τους φίλους του βιλιοπωλείου, ο Βασίλης Ορφανίδης και η Ευαγγελία Σαρήσχολη· εκ των πολιτικών προσώπων του Δήμου Σταυρούπολης ο Ορφανίδης δημοτικός σύμβουλος της μείζονος μειοψηφίας, διοικητικό στέλεχος η Σαρήσχολη.

Το κάδρο ανοίγει και διακρίνεται πίσω δεξιά ο στρατηγός-χαράκτης Νίκος Νικολαΐδης.

Ναταλία Θωμαΐδη και Γώγος Αναστασιάδης.

Γώγος Αναστασιάδης.

Δύο παρουσίες στην εκδήλωση και σημαντικές απουσίες από την πολιτική ζωή της συνοικίας, ακριβώς μπροστά από τους πίνακες: Τάσος Αναστασιάδης αριστερά και Μηνάς Λαδόπουλος δεξιά, εκλεγμένοι δημοτικοί σύμβουλοι της πλειοψηφίας με τον Τάσο να είναι αντιδήμαρχος στην πρώτη αυτή διοίκηση του Σπύρου Μπαρούτα

Ο Μηνάς Λαδόπουλος μπροστά από τον Ντίνο Χριστιανόπουλο και τον Κώστα Γούναρη.

Σε πρώτο πλάνο: αριστερά ο Κώστας Γούναρης και δεξιά ο Ντίνος Παπασπύρου.

Κώστας Γούναρης μπροστά και Περικής Σφυρίδης στο βάθος, δίπλα στον εμβληματικό πίνακα του Γώγου Αναστασιάδη.

Μπροστά: Κώστας Γούναρης, Ντίνος Παπασπύρου. Η Μαρία Κοσμίδου που περιδιαβαίνει τους πίνακες δούλεψε μετά το λύκειο στο βιβλιοπωλείο.

Τάσος Αναστασιάδης στο κέντρο και αριστερά του ο Δημήτρης Φωτιάδης· Μαμούτος Θεόδωρος και Σταύρος Τσαλαμπούνης από την άλλη μεριά.

Ένα δίδυμο ζωγράφων, που τους έβλεπα συχνά μαζί στη Διαγώνιο, στο βάθος. Ο Γιάννης Μαβίδης μπροστά από τον πίνακα του Γώγου και δίπλα του ο Φώνης Ζογλοπίτης.

Η ταπεινότητά μου με τον Κάρολο Τσίζεκ.

Πηνελόπη Αλεξιάδου.

Πηνελόπη Αλεξιάδου.

Γαμπρός και αδελφούλα. Γιάννης και Λόπη.

Σπύρος Λαζαρίδης. Στα τριαντατρία!

Ο Γιάννης Αλεξιάδης μιλάει για την έκθεση σε μαθητές και μαθήτριες δημοτικού σχολείου.

Ο Τύπος της Θεσσαλονίκης ασχολήθηκε με ιδιαίτερη ευαισθησία για τα γεγονότα που συνέβαιναν στο Υπόγειο.

Δεύτερη περίοδος: Οκτώβριος 1991 - Μάρτιος 1992

Λάζαρος Πεχλιβανίδης

Με έκθεση αγιογραφίας ξεκινάει η δεύτερη περίοδος των εκδηλώσεων.

Από την έκθεση αυτή αρχίζουμε να τυπώνουμε προσκλήσεις. Ο σχεδιασμός τους, δικός μου. Η εκτύπωση στο τυπογραφείο του Νίκου Νικολαΐδη (συνωνυμία με τον χαράκτη).

 

Το θρυλικό τυπογραφέιο των καλλιτεχνικών εκδόσεων! Εδώ τύπωνε βιβλία, περιοδικά και έντυπα ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, εδώ έβγαλα κι εγώ τα τρία πρώτα μου βιβλία!

Ντίνος Παπασπύρου

Ο Ντίνος Παπασπύρου έκανε την πέμπτη του ατομική έκθεση στο Υπόγειο. Ο Περικλής Σφυρίδης μίλησε στα εγκαίνια. Κόσμος πολύς!

Ο Περικλής Σφυρίδης επί του έργου. Στο βάθος ο Βαγγέλης Γραμματόγλου, δάσκαλος που έφερνε τα παιδιά στις εκθέσεις του Υπογείου.

Οι εκθέσεις εκθέσεις αλλά και το βιβλιοπωλείο βιβλιοπωλείο!

Ο Ντίνος Παπασπύρου παρακολουθεί τον Περικλή Σφυρίδη.

Από αριστερά: Ντίνος Παπασπύρου, Γιάννης Αλεξιάδης, Ντίνος Χριστιανόπουλος.

Από αριστερά: Περικλής Σφυρίδης. Γιάννης Αλεξιάδης, Ντίνος Παπασπύρου, άγνωστος.

Το σκαρίφημα για την τοποθεσία του Υπογείου είναι έργο του αρχιτέκτονα Γιώργου Αθανασόπουλου.

Ο Ντίνος Παπασπύρου ενέταξε την κάρτα του Υπογείου σ' έναν πίνακά του.

Αικατερίνη Διαμαντίδου

Ζωγραφική σε μετάξι!

Η Αικατερίνη Διαμαντίδου στα κόκκινα.

Ο Γιάννης Παλαιοδημόπουλος στο σαντούρι, ο Γιάννης Αλεξανδρής στο ούτι και ο Γιώργος Χουλιάρας στην κιθάρα παίζουν στα εγκαίνια.

Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου

Μια κατανυκτική εκδήλωση! Στον χώρο συνεχιζόταν η έκθεση της Διαμαντίδου.

Είχα την τιμή να μιλήσω για το έργο της ποιήτριας που διακρίνεται εδώ με τον σύζυγό της.

Πίσω από την Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου η ποιήτρια Μυρτώ Αναγνωστοπούλου.

Ο ηθοποιός του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος Κώστας Ματσακάς διαβάζει Μαρία Κέντρου-Αγαθοπούλου στη Σταυρούπολη.

Φωτογράφοι της Διαγωνίου

Το Υπόγειο μπαίνει στον χάρτη των χώρων Τέχνης της Θεσσαλονίκης χάρις στην Φωτογραφική Συγκυρία του Άρι Γεωργίου. Την επιμέλεια της έκθεσης Φωτογράφοι της Διαγωνίου είχε ο Γιώργος Τσαουσάκης.

Από ανάρτηση στο blog μου.

Γάλλοι και Γαλλίδες στο Υπόγειο!

Κώστας Γούναρης

Ο Βαγγέλης Γραμματόγλου με μαθητές και μαθήτριές του στο Υπόγειο για την έκθεση του Κώστα Γούναρη.

Τρίτη περίοδος: Οκτώβριος 1992 - Μάρτιος 1993

Γιώργος Μαρινίδης

Η πρώτη ατομική έκθεση του αυτοδίδακτου ζωγράφου από τα Μετέωρα Θεσσαλονίκης. Μέχρι τότε συμμετείχε σε ομαδικές εκθέσεις στη Μικρή Πινακοθήκη Διαγώνιος. Η έκθεση έτυχε εκπληκτικής αποδοχής και πάρα πολλά έργα της μετακόμισαν σε σπίτια των Δυτικών Συνοικιών της Θεσσαλονίκης!

Γιώργος Μαρινίδης.

Από αριστερά: Γιώργος Μαρινίδης, Ντίνος Χριστιανόπουλος.

Βαγγέλης Δημητρέας

 Σελίδα του περιοδικού Δημότης από ανάρτηση στο blog μου.

Ο Βαγγέλης Δημητρέας είχε παρουσιαστεί στο 3ο τεύχος του περιοδικού του Δήμου Σταυρούπολης Δημότης. Ήταν στην επικαιρότητα η μεταφορά της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ στο Καπνομάγαζο του Λάτση στη Σταυρούπολη. Το Υπόγειο φιλοξένηξε μία ατομική του έκθεση. 

Από αριστερά: Γιάννης Αλεξιάδης, Βαγγέλης Δημητρέας, Πηνελόπη Αλεξιάδου, Σπύρος Λαζαρίδης.

Γιάννης Βούρος, Ντίνος Παπασπύρου, Νίκος Πιτσαλίδης

Ζωγραφική και ψηφιδωτό.

Οι πλάγιες προσκλήσεις προτιμήθηκαν για τις ομαδικές εκθέσεις.

Η παρέα που κοιτάει τους πίνακες: Γιάννης Βούρος, Ντίνος Χριστιανόπουλος, Πηνελόπη Αλεξιάδου. Ο κύριος που κοιτάει απέναντι, από την παρέα του Πανσπουδαστικού Συλλόγου Σταυρούπολης, ο γιατρός Μιχάλης Παζαρλόγλου.

Από την ίδια παρέα του Πανσπουδαστικού Συλλόγου Σταυρούπολης, ο, γιατρός επίσης, Βασίλης Σταυρόπουλος μετά της συζύγου.

Ο Βασίλης Παρασκευαΐδης με την κόρη του Χριστίνα. Ο Βασίλης του Ραγιά. Από τους πλέον αναγνωρίσιμους ανθρώπους του βιβλίου στη Θεσσαλονίκη. Για πάντοτε φίλος και αδελφός. Έφυγε από κοντά μας, μόλις τον Μάρτιο.

Αριστερά, ο Σάββας Σερασίδης. Από τους ιδρυτές, κι αυτός, του Πανσπουδαστικού Συλλόγου Σταυρούπολης και εκλεγμένος δημοτικός σύμβουλος με τον Σπύρο Μπαρούτα. Ο ίδιος θα διατελέσει τελευταίος δήμαρχος του Δήμου Σταυρούπολης καθώς στις επόμενες εκλογές εμφανίζεται ο νέος Δήμος Παύλου Μελά.

Ο Γιάννης Βούρος στα αριστερά.

Γιάννης Αλεξιάδης.

Άνθιμος Καλπατζίδης

Για δεύτερη χρονιά στην Φωτογραφική Συγκυρία. Με ατομική έκθεση του Άνθιμου Καλπατζίδη.

Ζαχαρίας Κουμπλής, Νίκος Μπαχαρίδης

Με ζωγραφική ο Ζαχαριας Κουμπλής και με γλυπτική ο Νίκος Μπαχαρίδης.

Αυτή τη φορά η πρόσκληση είχε κάτι από τα δίπτυχα καταλογάκια των εκθέσεων που εξέδιδε η Μικρή Πινακοθήκη Διαγώνιος. Στη λογική της Διαγωνίου και ο, μέχρι τότε, απολογισμός των εκδηλώσεων της Αίθουσας Τέχνης του Βιβλιοπωλείου Υπόγειο!

Τέταρτη περίοδος: Νοέμβριος 1993 -Νοέμβριος 1994

Φωτεινή Χαμιδιελή

Εξαίρεση! Αν και ατομική έκθεση, πλάγια πρόσκληση. Χωρίς βιογραφικό της ζωγράφου!

Στις εκθέσεις του Υπογείου, εκτός των συλλεκτών και των φίλων του βιβλιοπωλείου, κάποιοι καλλιτέχνες αγόραζαν κι αυτοί οι ίδιοι έργα ομότεχνών τους. Μεταξύ των αγοραστών και ο Ντίνος Χριστιανόπουλος.

Δημήτρης Καζάκης

Τελικά ήταν επιλογή και όχι τυχαίο γεγονός, η πλάγια πρόσκληση.

Δημήτρης Καζάκης, αριστερά. Γιάννης Αλεξιάδης, δεξιά.

Ο Δημήτρης Καζάκης με την Πηνελόπη Αλεξιάδου.

Πάντα υπάρχει ένας τρόπος να διορθώνονται τα λάθη. Φωτοτυπίες!

Γιάννης Βούρος, Ζαχαρίας Κουμπλής, Ντίνος Παπασπύρου, Φωτεινή Χαμιδιελή

Το 15 μνημονεύει την 15η έκθεση, είναι όμως 16 οι εκθέσεις και 18 οι συνολικές εκδηλώσεις.
Λάθος που κάνει συλλεκτική την, τελευταία, πρόσκληση αυτή!