Η τελευταία ξενάγηση για το 2013 στην οδό Λαγκαδά

Η λίστα αναμονής αναβαθμίστηκε κι έγινε κανονικός κατάλογος. Το Σάββατο λοιπόν, 9 Νοεμβρίου 2013 στις 10 το πρωί θα γίνει η τελευταία για φέτος ξενάγηση κατά μήκος της οδού Λαγκαδά. Σημείο συνάντησης και αφετηρία της διαδρομής τα κοιμητήρια της Αγίας Παρασκευής.
Η εμπειρία των προηγούμενων πέντε ξεναγήσεων λέει πως περάσαμε όμορφα και πως αρκετοί άνθρωποι γνώρισαν πράγματα που αγνοούσαν ή για να το πω καλύτερα, προσπερνούσαν μέχρι τότε, αδιάφορα, κάποια σημεία στις καθημερινές τους διαδρομές στα οποία άξιζε να στρέψουν το βλέμμα και να γνεύσουν σιωπηλα με το κεφάλι τους πως γνωρίζουν τι έγινε ή τι υπάρχει εκεί!
Η ιστορία ενός τόπου είναι ζωντανή και η ανακάλυψή της είναι συναρπαστική είτε στέκεσαι μπροστά στην λαμπρή Αγία Σοφία στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, είτε περπατάς το ταπεινό σοκκάκι στ' Αρμένικα στους Αμπελόκηπους!

(φωτογραφίες: Τριαντάφυλλος Κουρούκλας)

Παράπονο να το πω; Δεν το λέω! Παρατήρηση, το λέω!

Να πω την αμαρτία μου; Τη λέω. Πού και πού γκουγκλάρω είτε τον τίτλο κάποιου βιβλίου μου είτε το όνομά μου. Και το κάνω αυτό επειδή βρίσκω παράξενα πράγματα. Ας πούμε για την αποψινή σοδειά. Μου βγάζει πρώτα συνεργασία μου σε περιοδικό το οποίο αγνοούσα. Το ψάχνω καλλίτερα και βλέπω πως είναι σπλάχνο της οικογένειας Αποστολίδη. (http://www.renosapostolidis.gr/miniaio-periodiko-diorthoseis). Με τον Ρένο Αποστολίδη είχα μια αλληλογραφία από τον πρώτο καιρό που ξεκίνησα να γράφω για τη μοτοσυκλέτα στην ελληνική λογοτεχνία. Στο τεύχος λοιπόν 23 (Μάιος 2013) έχει δυο δικά μου ποιήματα. Πρέπει να ψάξω να το αγοράσω! (http://www.politeianet.gr/magazines/diorthoseis-teuchos-23-maios-2013-224185).
Δεύτερη ανακάλυψη: με ξέρουν στο υπουργείο Παιδείας και όχι από την εκπαιδευτική μου ιδιότητα. Σ' ένα site (http://digitalschool.minedu.gov.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-C131/595/3928,17295/extras/texts/index_a_35_01_skambardwnis.html)
που δεν κατάλαβα πώς ακριβώς δουλεύει έχει ένα κείμενο του Γιώργου Σκαμπαρδώνη παρμένο όμως από το βιβλίο μου "ΕΝΔΟΣΚΕΛΗΔΟΝ" την ανθολογία δηλαδή της παρουσίας της μοτοσυκλέτας στην ελληνική λογοτεχνία. Τιμή μου βέβαια αλλά ούτε ένα γράμμα, ούτε ένα τηλέφωνο...
Τρίτη ανακάλυψη: Το ποίημα της Μαρίας Κέντρου Αγαθοπούλου "ο μοτοσικλετιστής" βρίσκεται στο βιβλίο της Γ Λυκείου (γενικής παιδείας) (http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-C131/595/3928,17274/) αλλά δεν είναι αυτή η ανακάλυψη. Κυκλοφορεί στο διαδίκτυο και ένα pdf (http://www.slideshare.net/orfeas70/ss-4481586) και στο scribd το οποίο στα παράλληλα κείμενα για το ποίημα της (φίλης μου) Μαρίας έχει και δικά μου ποιήματα. Δεν ξέρω ούτε ποιος τα ανέβασε ούτε γιατί ακριβώς το έκανε.
Για τις αναφορές που γίνονται στα βιβλία μου με τη μοτοσυκλέτα σε forum μοτοσυκλετιστικά, μιαν άλλη φορά.

Εννοείται πως είναι άχαρο να ανακαλύπτεις πως αυτό που κάνεις είναι τελικά χρήσιμο, αλλά αυτοί που το χρησιμοποιούν δεν μπαίνουν στον κόπο να ρίξουν ένα σύρμα ρε αδερφέ, ένα σημάδι, ένα κλείσιμο του ματιού, σαν να λένε "γεια χαρά ρε φιλάρα, δες το κομματάκι σου και στη δική μας τη βιτρίνα"!

Διαδρομές μνήμης: ξενάγηση κατά μήκος της οδού Λαγκαδά

Ο Δήμος Παύλου Μελά σε συνεργασία με την CICOP (Confederation of the International Centers for the Conservation of Architectural Heritage) Ιταλίας οργανώνει την BRAU 2 (Biennale del Restauro Architettonico & Urbano), στα πλαίσια της οποίας έχει προγραμματιστεί εκπαιδευτικού χαρακτήρα ξενάγηση αποκλειστικά για εκπαιδευτικούς με το συγγραφέα Σπύρο Λαζαρίδη με τίτλο “ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΜΝΗΜΗΣ”.
 Μια διαδρομή κατά μήκος της οδού Λαγκαδά στη δυτική Θεσσαλονίκη μπορεί να εξελιχθεί σε μια περιήγηση σε τόπους και εποχές. Όλη, ή σχεδόν όλη, η ιστορία της Θεσσαλονίκης αναδύεται μέσα από τη βόλτα σε κτίρια και σε ταφικά σύνολα που σημάδεψαν αυτόν το δρόμο από την αρχή της χάραξής του και πριν, ακόμα, απ’ αυτήν.

Σημείο 1: Ορθόδοξο νεκροταφείο Αγίας Παρασκευής

Μια καλή αφορμή για να μιλήσει κανείς για τον ταραγμένο 19ο αιώνα και την αντιπαλότητα των ορθόδοξων κοινοτήτων στην οθωμανική Θεσσαλονίκη, τη συνδρομή των Ελλήνων της διασποράς ως Εθνικών Ευεργετών, τη φρίκη των εκτελέσεων στον καιρό της Κατοχής.

Σημείο 2: Καθολικό νεκροταφείο.

Η έξοδος από τα νεκροταφεία της Αγίας Παρασκευής μας οδηγεί πίσω από τα κτίρια του ΟΑΕΔ της οδού Λαγκαδά

και στη διαδρομή μας αποκαλύπτονται τα, σχεδόν άγνωστα, Καθολικά Κοιμητήρια στο βάθος.

 Εδώ μπορεί κανείς να βρει μπροστά του την ευρωπαϊκή αύρα της Θεσσαλονίκης και να συναντήσει ονόματα που συνεισέφεραν στην οικονομική, θρησκευτική-κοινωνική και αρχιτεκτονική φυσιογνωμία της.

Η καγκελόπορτα είναι το πέρασμα στα Συμμαχικά Κοιμητήρια του Ζέιτενλικ, ένας μαγικός τόπος και για τον περιηγητή.

Σημείο 3: Συμμαχικά Κοιμητήρια

 Ο παγκόσμιος χαρακτήρας του πολέμου αποτυπώνεται στο πολυεθνικό αυτό κοιμητήριο μπολιασμένος με το συγκινητικό καθήκον μιας οικογένειας να τροφοδοτεί με φύλακες το πιο επισκέψιμο τμήμα του.

Μια άγνωστη Θεσσαλονίκη μας περιμένει κατά τη διαδρομή μας από τα Συμμαχικά προς τη Μονή Λαζαριστών. Τα Αρμένικα!

Σημείο 4: Κτίρια καθολικών

Η πρώτη οικονομική, πολιτική (με την ευρύτερη έννοια) επένδυση στη δυτική ύπαιθρο της Θεσσαλονίκης και η πρώτη αλλαγή χρήσης ιστορικού κτιρίου στη σύγχρονη εποχή.

Σημείο 5: Στρατόπεδο Παύλου Μελά

Παρελθόν και μέλλον τρυπώνουν στην κουβέντα καθώς κανείς τριγυρνάει στα ερειπωμένα πια κτίρια του στρατοπέδου που σημάδεψε την περιοχή με την παρουσία του διαχρονικά και με την φρίκη που εξέπεμψε στα χρόνια της Κατοχής. Στα χώματά του συναντώνται τα πρώτα μεταβυζαντινά χρόνια ίσως και τα ύστερα βυζαντινά με έργα ζωής όπως ο υδραγωγός του Λεμπέτ αλλά και ο εικοστός αιώνας με την φρίκη του πολέμου και σπαράγματα από το κατεστραμμένο εβραϊκό νεκροταφείο της Θεσσαλονίκης και τα κτίρια αποθήκες μελλοθάνατων ανθρώπων θύματα του φασισμού.

Η εκπαιδευτικού χαρακτήρα ξενάγηση θα πραγματοποιηθεί στις 25 Οκτωβρίου ημέρα Παρασκευή και μπορεί κάποιος να επιλέξει ανάμεσα στις ώρες 11πμ-1μμ και 5μμ-7μμ.

Στα σχολεία της δυτικής Θεσσαλονίκης έφτασε ένα e-mail με τα παραπάνω 5 σημεία και την πρόσκληση για συμμετοχή:

Εκ μέρους του Δήμου Παύλου Μελά σας αποστέλλω τις πληροφορίες για τη διεθνή έκθεση που πρόκειται να πραγματοποιηθεί στο δήμο και τις ξεναγήσεις που πρόκειται να λάβουν χώρα, όπως επίσης και τη φόρμα που μπορείτε να συμπληρώσετε με τα ονόματα των εκπαιδευτικών από τη σχολική σας μονάδα που επιθυμούν να λάβουν συμμετοχή. Να σημειωθεί πως ο δήμος, έχει έρθει σε συννενόηση με τη διεύθυνση Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης προκειμένου να δοθεί η σχετική άδεια στους εκπαιδευτικούς που επιθυμούν να συμμετάσχουν.

Πληροφορίες: Γιάννης Κωνσταντινίδης (βλ, και σελίδα στο fb: https://www.facebook.com/groups/1423731084507522/?fref=ts)

Οι ξεναγήσεις  μπορούν να επαναληφθούν και για μη εκπαιδευτικούς, οπότε όποιος ενδιαφέρεται μπορεί να αφήσει και εδώ ένα σχόλιο και να δηλώσει ημέρες και ώρες που τον βολεύουν.

Τα όρια της πολιτικής βίας, the movie

Τα όρια της πολιτικής βίας στο 16ο αντιρατσιστικό φεστιβάλ Θεσσαλονίκης

Η εκδήλωση θα γίνει με το φως της ημέρας, έτσι δεν θα μπορέσουν να προβληθούν κάποιες ταινιούλες που την υποστηρίζουν.

Καθώς το κεντρικό διήγημα αναφέρεται στην αναμονή της εκτέλεσης τον Ιούνιο του 1949, ενός από τους συλληφθέντες κατα το φθινόπωρο του 1948 στη Θεσσαλονίκη ως μέλους ενός μεγάλου δικτύου του ΚΚΕ, προβάλλονται σελίδες εφημερίδων κατά τη διάρκεια της δίκης στο έκτακτο στρατοδικείο (Μάιος 1949).

Εν τω μεταξύ προέκυψε η πληροφορία από την καλή φίλη Έφη Σειρά για μια ταινία σχετική με μια αποστολή του ΟΗΕ στη Θεσσαλονίκη και στο στρατόπεδο Παύλου Μελά το Μάρτιο του 1947. Οι εικόνες είναι συγκλονιστικές. Δυστυχώς δεν υπάρχει ήχος. Κρατούμενοι του Εμφυλίου προσάγονται ενώπιον της Επιτροπής, παρέλαση με λαό πολύ και προσκόπους στη σειρά, (μάλλον) η οδός Λαγκαδά και σπίτια της το 1947 και αποκαλυπτήρια μνημείου με "ονόματα αγρίως εκτελεσθέντα υπό ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΚΚΕ". Μαζί με τα σχετικά links δημοσιεύω λίγες φωτογραφίες (όλη η ταινία παρατίθεται και με μια σειρά φωτογραφιών με σημειωμένο το χρονικό σημείο της ταινίας στο οποίο αντιστοιχεί)

ταινία

φωτογραφίες

Ίχνη όζας στη Βιβλιοθήκη Ευόσμου, 30.5.2013

Στάθης Δρίζης

Βάσω Μπούρη

Σοφία Παπαθανασίου

Ολυμπία Σταύρου

Σπύρος Λαζαρίδης

Ευχαριστώ.

Τα όρια της πολιτικής βίας

Οι Ενεργοί Πολίτες Κορδελιού Ευόσμου, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου διηγημάτων Ίχνη όζας, του Σπύρου Λαζαρίδη, (εκδόσεις Ζήτρος, Θεσσαλονίκη, 2013) διοργανώνουν εκδήλωση με θέμα Τα όρια της πολιτικής βίας.

Η εκδήλωση θα γίνει τη Δευτέρα 10 Ιουνίου 2013, στις 8:30 μμ στην αίθουσα των Ενεργών Πολιτών Κορδελιού Ευόσμου, Κορυτσάς 21, Εύοσμος.

Η πολιτική βία εκφράζεται με πολλούς τρόπους. Ο πολιτικός αγώνας, επίσης. Ακραία μορφή πολιτικού αγώνα, ο εμφύλιος πόλεμος. Ακραία μορφή πολιτικής βίας, το εκτελεστικό απόσπασμα. Με όλους τους τύπους της δημοκρατίας. Νομοθετούν οι ισχυροί του εμφυλίου, δικάζουν οι στρατοδίκες των ισχυρών, εκτελούνται οι αντίθετοι. Τέλος. Εις θάνατον. Ένα διήγημα για το τέλος του εμφυλίου πολέμου. Για την ακρίβεια, λίγο πριν το τέλος. Δυο τρεις μήνες πριν λήξει και τυπικά ο εμφύλιος που πλήγωσε το κορμί της Ελλάδας και την ψυχή της, το εκτελεστικό απόσπασμα πίσω από το Γεντί Κουλέ έστελνε στον θάνατο πέντε ανθρώπους. Μπαμ και κάτω. Περιγράφονται οι τελευταίες σκέψεις ενός καταδικασμένου τρις εις θάνατον; Και δεν είναι μόνο ο θάνατος απέναντι. Είναι και η δικαίωση. Διαχρονική πληγή στο σώμα της Αριστεράς στην Ελλάδα, το δίπολο  αγωνιστές και προδότες. Ακόμα ένα άλλο: ηγέτες και απλά μέλη. Βαθμοφόροι και παρακατιανοί. Ο ήρωας του διηγήματος Εις θάνατον!, είναι πληγωμένος διπλά. Κι από τους στρατοδίκες κι από το σύντροφο ηγέτη. Από τους στρατοδίκες δεν περίμενε τίποτα. Από τον σύντροφο ένιωσε προδομένος. Περιγράφονται οι τελευταίες σκέψεις του για θάνατο και υποτίμηση;

Αποκοτιά συγγραφική είναι το Εις θάνατον!, έκτο διήγημα στα Ίχνη όζας, το οποίο θα είναι ο κορμός της εκδήλωσης των Ενεργών Πολιτών Κορδελιού Ευόσμου και θα το παρουσιάσει ο συγγραφέας του, Σπύρος Λαζαρίδης.

Η ποιήτρια Ολυμπία Σταύρου και ο δικηγόρος Μανόλης Λαμτζίδης θα συνομιλήσουν, ο καθένας με τον τρόπο του, με το διήγημα Εις θάνατον!

Ο  Μανόλης Λαμτζίδης θα μιλήσει για τη νομική και πολιτική διάσταση των εκτελέσεων κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου.

Η ποιήτρια Ολυμπία Σταύρου, θα συμμετέχει με δύο ανέκδοτα διηγήματά της (το κολιεδάκι και ο πατέρας μου) που αναφέρονται στους ίδιους ήρωες του Σπύρου Λαζαρίδη και φωτίζουν άλλες πλευρές του χαρακτήρα τους και των ζωών τους.

Εξορμήσεις ανοιξιάτικες

Από εδώ ξεκινούν όλα. Είναι η βάση, το ορμητήριο.

Αφού βέβαια προηγηθεί ο καφές.

Η περιοχή λέγεται Πεντ, το Πέντ. Τι σημαίνει δεν ξέρω.

Είναι κοντά στα παλιά αμπέλια του Ηλιολούστου. 

Μοιάζει με ποτάμι της Ινδίας, αλλά είναι ο Αγιάκ θολωμένος από τη βροχή.

Η εξερεύνηση σήμερα έχει να κάνει με φυτά. Θυμάρι βουνίσιο. 

Δυο ριζούλες θα μετακομίσουν κοντά στο πλατάνι της αυλής.

Στο Ηλιόλουστο είμαι καλά. 

Και το βιβλίο μου όπως βλέπετε, τα Ίχνη όζας, 

κι αυτό είναι καλά, φροντισμένο από τα χέρια της Ελένης, 

στο κέντρο του καφενείου της Βάσως,

με τραπεζομάντιλο ασορτί και βάζο με λουλούδια.

Το Πεντ που συναντήσαμε πιο πάνω
είναι πίσω και αριστερά από το λόφο που φαίνεται στο βάθος. 

Την Κολώνα.

Χώρος αρχαιολογικού ενδιαφέροντος αλλά και βιότοπος της παιόνιας.

Μόνο που πια οι ρίζες της περιορίστηκαν μέχρις εξαφανίσεως.

Το δρομάκι που οδηγεί από το Ηλιόλουστο στην Κολώνα
περνάει δίπλα από τους πρώην κήπους του χωριού.

Τροπική βλάστηση μεν,

χωρίς τίγρεις και άλλα άγρια θηρία δε.

Μόνο απλά, γυαλιστερά και πεντανόστιμα σαλιγκάρια.

Όπως καταλαβαίνετε,
έβρεξε στο Ηλιόλουστο!